• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Metody określania odległości w HFT

    

  Prawidłowe określenie dystansu jest jedną z najważniejszych umiejętności jaką musi posiadać zawodnik przygotowywujący się do konkurencji HFT. Bez właściwej oceny odległości do celu pomimo posiadania wysokich umiejętności strzeleckich i wypracowanej statyki nie trafimy w punktowaną strefę hit zone ( „HZ” ) tracać punkty na torze.

 

     Przyczyną takiego stanu rzeczy jest kształt trajektorii standardowego pocisku kal. 4,5mm wystrzelonego z prędkością około 240m/s , która na dystansie HFT będzie w okolicach 40m cechowała się opadem rzędu 4,0cm ( w zależności od prędkości początkowej , wyzerowania zestawu i wysokości zastosowanego montażu celownika optycznego).

     Oczywiście na tym dystansie może stać cel wyłącznie z „HZ” o średnicy nie mniejszej niż 35mm co przecież daje ponad centymetr tolerancji na błąd w ocenie odległości w każdą stronę. Jednak jeżeli pomylimy się w ocenie dystansu o 3 metry znacznie zawęzimy sobie obszar punktowanej strefy trafienia do średnicy bliskiej skupieniu własnemu osiąganemu przez większość karabinków na tym dystansie. Niemniej wyłącznie w neutralnych warunkach pogodowych. Kiedy dodamy do naszych rozważań lekki wiatr wiejący ze stałą prędkością dla przykładu zaledwie 0,5 m/s to błąd w ocenie odległości o około 3 metry będzie skutkował trafieniem poza punktowaną strefę.

       W zależności od tego na którym metrze mamy wyzerowany karabinek błąd w ocenie odległości na niektórych dystansach będzie dla nas mniej lub bardziej bolesny. Niemniej na dystansach skrajnych tj. w granicach 38-41m i 7,5-12m gdzie dodatkowo musimy uważać na błąd paralaksy różnica w ocenie o 3 - 4 metry często będzie oznaczać utratę cennych punktów.

       Dlatego tak ważna jest możliwie precyzyjna ocena dystansu do celu. Tym bardziej , że organizatorzy każdych zawodów będą robić wszystko aby nasycić tor pułapkami odległościowymi, celami posiadającymi niestandardowe średnice „HZ” lub celami ustawionymi w trudnych warunkach oświetleniowych. W takiej sytuacji zastosowanie wyłącznie jednej metody nie zagwarantuje nam sukcesu a wręcz wpadniemy w przygotowaną przez organizatora pułapkę!

    Dlatego zawsze przed oddaniem strzału należy ocenić dystans na przynajmniej 2 różne sposoby i dopiero po porównaniu wyników nacisnąć spust.

     Podstawowym warunkiem prawidłowego przygotowania się do stosowania technik wykorzystujących celownik optyczny ale i w ogóle czynnością poprzedzającą strzelanie przy użyciu optyki jest właściwe dostrojenie celownika do naszego oka poprzez korekcję wzroku w zakresie +/- . W tym celu patrzymy przez celownik na obiekt znajdujący się na znanym dystansie np. 20 metrów i ustawiamy AO/SF na ten dystans to znaczy na 20m. Następnie kręcimy pokrętłem regulacji korekty wzroku +/- aż do uzyskania idealnej ostrości zarówno krzyża jak i obrazu w celowniku. Jeżeli nie mamy do dyspozycji obiektu znajdującego się na znanej odległości możemy popatrzeć na niebo a AO/SF ustawić na nieskończoność.

Wykonanie powyższej czynności warunkuje jakąkolwiek dalszą pracę z celownikiem optycznym !

POMIAR ODLEGŁOŚCI ”NA OKO”

   Podstawową metodą oceny odległości jest ocena „na oko”. Każdy z nas stosuje tą technikę na co dzień nie tylko w HFT.

     Najlepszym sposobem na dochodzenie do perfekcji w ocenie dystansu „na oko” jest nauczenie się poprawnego oceniania odległości krótszych odcinków np. 10 metrowych a następnie odkładanie tych 10 metrowych odcinków dalej w kierunku do celu.

   Ogromną zaletą tej metody jest fakt , że możemy ją ćwiczyć wszędzie podczas spacerów czy drogi do pracy a przez to praktycznie możemy ją doskonalić codziennie i w zróżnicowanych warunkach. Ideałem byłoby posiadanie dalmierza i podczas spacerów na bieżąco porównywanie wyników. Jednak przy użyciu żadnej z przedstawionych metod nie będziemy w stanie ocenić dystansu co do centymetra. Dlatego i w przypadku tego sposobu pomiar sprawdzający krokami powinien być wystarczający. Ważne abyśmy przećwiczyli tę technikę bo im poświęcimy jej więcej czasu tym potem będzie nam łatwiej na torze.

   Przewagą tej techniki nad innymi jest szybkość pomiaru natomiast wadą podatność na błędy spowodowane np. różnymi warunkami oświetleniowymi czy nawet naszym indywidualnym stanem psychofizycznym w danym dniu.

   Dlatego w HFT pierwszy pomiar można wykonać „na oko” natomiast powinien on zostać koniecznie potwierdzony przy użyciu innej metody mniej subiektywnej.

POMIAR ODLEGŁOŚCI PRZY POMOCY SIATKI CELOWNICZEJ

Jedną z wciąż najczęściej stosowanych metod powszechnie używaną przez zawodników HFT jest pomiar wielkości (średnicy) stref trafienia „HZ” za pomocą siatki celowniczej.

   Jeżeli skalibrujemy właściwie siatkę celowniczą typu mildot czy TMR , MP8 itp. to na konkretnych dystansach odległości pomiędzy kropkami („dot’ami”) lub innymi punktami na siatce będą nam wskazywały konkretne stałe wymiary , które następnie możemy wykorzystać w HFT.

   Jeżeli mamy celownik z krzyżem typu duplex to nic straconego , bo trzeba pamiętać że odległość pomiędzy środkiem krzyża a punktem rozpoczęcia grubej sekcji (grotem) też powinna wynosić 1 mil (milliradian)  więc i taki krzyż celowniczy można z powodzeniem wykorzystywać do pomiaru wielkości „HZ” w HFT.

   Zacząć trzeba jednak od sprawdzenia na jakim powiększeniu mamy skalibrowaną siatkę. Często producenci celowników zaznaczają na skali powiększeń innym kolorem lub symbolem powiększenie na którym odległość pomiędzy poszczególnymi dot’ami będzie wynosić równo 1 mil . Ale nawet w takim wypadku nie można ślepo wierzyć tym oznaczeniom bo czasem okazuje się , że „True mildot” nie jest jak zaznaczono na powiększeniu x10 a raczej na x10,5 lub x9,5. Dlatego zawsze proponuję wykonać poniższy test. Oczywiście dotyczy to jedynie celowników ze zmiennym powiększeniem gdyż celowniki z powiększeniem stałym są przeważnie skalibrowane prawidłowo a nawet gdyby tak nie było i tak nie mamy manewru z uwagi na brak możliwości zmiany powiększenia.

   Na kartce papieru należy narysować odcinek długości 2,0cm. Kartkę umieszczamy na dystansie dokładnie 20 metrów. Następnie patrząc przez celownik naprowadzamy siatkę celowniczą na ten 2 centymetrowy odcinek i kręcąc powiększeniem sprawdzamy na jakiej wartości powiększenia odległość pomiędzy poszczególnymi dot’ami pokryje się z tym narysowanym 2 centymetrowym odcinkiem. W momencie kiedy osie dot’ów idealnie wpiszą nam się w narysowany odcinek będzie to oznaczało, że na tym powiększeniu mamy „true mildot”.          

   Test możemy wykonać na dystansie 10 metrów , ale wtedy testowy odcinek musi mieć długość 1,0 cm lub na dowolnym innym dystansie ( pod warunkiem zachowania powyższych proporcji) na przykład na 40 metrze i posłużyć się odcinkiem 4,0cm.

   I to jest właśnie tajemnica True Mildot'a ! Zawsze odmierza konkretną odległość na danym dystansie. Więc jeżeli wiemy , że jakiś obiekt ma 4cm średnicy ( np. „HZ” 40  ) to jeżeli wpisze się idealnie pomiędzy środek krzyża i pierwszego dot’a będzie to oznaczać , że znajduje się na dystansie 40 metrów!!

   Jeżeli przykładowo mierzymy do celu ze strefą trafienia o średnicy 25mm to na dystansie 25 metrów powinna nam się „HZ” wpisać idealnie w 1 mil. Jeżeli strefa trafienia będzie w celowniku widoczna jako większa oznaczać to będzie , że figurka stoi bliżej. Jeżeli zaś „HZ” będzie mniejsza cel będzie znajdował się dalej.

   Ale domierzamy nie tylko „HZ”. Szczególnie w obecnej sytuacji kiedy przepisy dopuszczają nam stosowanie różnych , niestandardowych średnic stref trafienia często pomiar „HZ” obarczony może być błędem. Dlatego znając producenta i model figurek możemy domierzać inne stałe elementy jak rozstaw śrub w przysłonach czy wysokość od podstawy figurki do osi „HZ” gdyż długość „lizaków” bez względu na średnicę strefy trafienia jest w konkretnych modelach taka sama . Z tego powodu część organizatorów montuje figurki w taki sposób żeby ich podstawy były przysłonięte a na zawodach rangi Mistrzostw Świata jest to regułą.

   Oczywiście łatwo zauważyć , że „HZ” o średnicy 35mm zlokalizowana na 35m wpisuje się idealnie w 1 mil tak samo jak „HZ” 40mm ustawiona na 40m. I co zrobić w takiej sytuacji?

Z pomocą przychodzi nam kolejna technika polegająca na pomiarze za pomocą nieostrości celownika , która bezsprzecznie pozwala nam odróżnić te dwa dystanse.

POMIAR ODLEGŁOŚCI ZA POMOCĄ NIEOSTOŚCI OBRAZU W CELOWNIKU.

   Większość z nas używa do konkurencji HFT celowników optycznych o średnicy obiektywy nie przekraczającej 40mm i o nastawach powiększenia w przedziale x9 - x10 oraz AO /SF w okolicach 25-27m. Przy takich parametrach celowników figurki znajdujące się na dystansie ponad 35-37m zaczynają się już lekko rozmywać a cele na 40-41m są wyraźnie rozmyte.

   Oczywiście jest wiele celowników , o zróżnicowanej cenie a przez to i jakości oraz parametrach aczkolwiek większość da się dostosować do swoich preferencji poprzez odpowiednie ustawienie powiększenia lub AO/SF tak aby osiągnąć oczekiwany efekt. Często też celowniki z wyższej półki o doskonałych parametrach optycznych wcale nie pomagają a wręcz dyskwalifikują do stosowania tej metody z uwagi na zbyt dużą głębię ostrości lub wysoką czystość i ostrość obrazu spowodowaną jakością zastosowanych soczewek i powłok.

   Niemniej prawie każdy celownik da się ustawić w ten sposób aby cele na dystansie w okolicach 35-37 metra   były wyraźnie inaczej widoczne niż cele na dystansie 40 metrów , które będą już widocznie jako bardziej rozmyte przy zogniskowaniu wzroku na krzyży / siatce celowniczej. Podobnie cele na 15 i 12 metrze oraz te całkiem bliskie zlokalizowane na dystansie 10-8m będziemy mogli skutecznie rozróżnić za pomocą tej techniki.

   Każdy z nas powinien indywidualnie dostosować sobie celownik poprzez test nieostrości na ustawionych figurkach na przykładowym dystansie 8,10,12,15 i 35, 38 i 41m. W przedziale pomiędzy 20 a 30 metrem i AO/SF ustawionym w okolicach 25m zarówno obraz jak i cel będzie widoczny ostro i wyraźnie. Ale przecież na tym dystansie osoby , które mają karabinki ustawione na jedno „zero” nie muszą brać żadnych poprawek a podpowiedzią , że należy strzelać właśnie środkiem krzyża jest czysty obraz w celowniku !

   Technikę tę należy jednak doskonalić i wielokrotnie sprawdzać w różnych warunkach gdyż największą wadą tej metody jest różnica w odczytywaniu nieostrości przez nas wzrok w zależności od czynników zewnętrznych takich jak natężenie światła , temperatura zewnętrzna otoczenia czy obserwowanie obrazu na różnych kolorach figurek. Wpływ tego ostatniego czynnika możemy zminimalizować wykorzystując obowiązkowe oznaczenia, które powinny być przy każdej figurce prawie zawsze wykonane z białych karteczek papieru i z czarnymi numerami celów. Jeżeli przećwiczymy nieostrość na takich karteczkach będziemy mieli przewagę na torze.

   Jeżeli dobrze się przygotujemy to o ile na dystansach pośrednich możemy mieć czasem wątpliwości to cele w okolicach 40-41m będziemy w stanie zawsze prawidłowo zdefiniować.

SZCZEGÓŁOWA ANALIZA CELU

   Po zajęciu miejsca na stanowisku strzeleckim każdy zawodnik powinien uważnie przez celownik oglądnąć cel / figurkę nie tylko aby domierzyć wielkość „HZ” czy sprawdzić dystans na zasadzie nieostrości ale również aby obejrzeć lokalizacje i układ trafień widocznych na strefie trafienia jak i na całej figurce pozostawiony przez naszych poprzedników. W ten sposób nie tylko możemy ocenić niezbędną poprawkę na wiatr ale i zaobserwować jak oceniali dystans do konkretnego celu pozostali strzelcy – innymi słowy czy dali złapać się na pułapki odległościowe przygotowane przez organizatorów czy też nie.

   Jeżeli ślady po uderzeniach pocisków będą lokalizowały się w górnej części „HZ” a czasem nawet na korpusie figurki ponad strefą trafienia oznacza to niezbicie , że figurka stoi bliżej niż spodziewali się tego strzelcy. Jeżeli przestrzeliny układają się poniżej „HZ” jest to dowód na to , że figurka stoi dalej. Uważna obserwacja figurki może ustrzec nas przez popełnieniem błędów naszych poprzedników!

 

 

 ANALIZA KONFIGURACJI TORU

   Zawodnik powinien stale kontrolować układ stanowisk względem siebie. Przebieg ogrodzeń, miedz na polach, linii drzew, słupów i linii napowietrznych i oczywiście konfigurację strzelnicy technicznej kolo której często prowadzi trasa przejścia na tor czy wręcz nierzadko na niej („zero range” ) są sytuowane same cele i stanowiska strzeleckie. Należy zwracać na te elementy otoczenia uwagę i zapamiętać możliwie dużo szczegółów. To zaprocentuje na torze.

   Podobnie jeżeli oddamy celny strzał na danym stanowisku należy po przejściu na kolejne koniecznie porównać lokalizację celów. Możliwe że figurki będą na podobnym dystansie lub trzeba będzie wprowadzić jedynie nieznaczną korektę.

POZNAJ REGULAMIN KONKURENCJI

   Przed zawodami należy zapoznać się bezwzględnie ze szczegółowym regulaminem konkurencji.

Nie tylko z uwagi na sprawdzenie zgodności naszego sprzętu z przepisami czy ze względu na zasady bezpieczeństwa ale aby zapamiętać wskazówki , które zawiera tekst regulaminu mogące pomóc nam potem na torze.

Dla przypomnienia:

Cele ze strefami trafienia o wielkości 15-19mm mogą zostać ustawione na dystansie od 12 do 23m.
Cele ze strefami trafienia o wielkości 20-24mm mogą zostać ustawione na dystansie od 7,5 do 27m.
Cele ze strefami trafienia o wielkości 25-34mm mogą zostać ustawione na dystansie od7,5do36,5m.
Cele ze strefami trafienia o wielkości 35-45mm mogą zostać ustawione na dystansie od 7,5 do 41m.

Cele dla postaw wymuszonych stojących i klęczących mogą zostać ustawione na dystansie do 32m a dla postaw podpartych z KZ 25mm na dystansie do 27m.

Jeżeli zawodnik podejdzie na stanowisko z postawą wymuszoną to wie , że cel nie może być dalej niż na 32m! Jeżeli podejdzie na stanowisko i widzi daleko , bardzo małą KZ ( 15mm) to wie , że nie może być dalej niż 23!

Dla części z nas jest to oczywiste.

Ale wielu nie czyta regulaminów a powinni!

WARTO ZAPAMIĘTAĆ

   Cele dobrze oświetlone będą nam się wydawały bliższe natomiast cele w ciemnym otoczeniu zawsze będą sprawiały wrażenie ustawionych na dalszym dystansie.

   Podobnie cele na otwartej przestrzeni większość z nas oceni na stojące bliżej niż są w rzeczywistości i odwrotnie cele ustawione w tunelach drzew, na wąskich ścieżkach czy cele strzelane przez „ramy” lub np. kolejne sekcje ścian budynków będziemy oceniać jako dalsze.

   Jeżeli różne metody wskażą wam różne odległości i nie możemy zdecydować się jaką wziąć poprawkę – spokojnie, sprawa nie jest przegrana. Pamiętajmy , że trajektoria lotu naszego pocisku w połączeniu z wielkością strefy trafienia na dalekich dystansach z reguły wynoszącą 40mm daję dużą tolerancje a przez to gwarancję w miarę pewnego strzału przy błędzie w ocenie odległości rzędu 2 metrów. Jeżeli nie możemy zdecydować się na poprawkę 37 metr czy 40 metr wybierzmy dystans pośredni lub od razu ten dalszy. Zdecydowanie lepiej jest trafić „HZ” w jej górną część gdyż trafienie lizaka wyżej wymaga niższej energii do przewrócenia celu i jest bardziej prawdopodobne że figurka się wywróci nawet za sprawą rykoszetu z krawędzi niż jeżeli trafimy w dolną część strefy trafienia.

   Pamiętajmy również , że organizatorzy zawodów często ustawiają cele z „HZ” 20mm na odległości 13-14m aby zmylić tych , którzy spodziewają się na tym dystansie już tylko „HZ” 15mm. Strzelec podchodząc do celu i widząc „HZ” 20 zakłada , że stoi na dystansie poniżej 12m ( zgodnie z regulaminem) bo przecież ponad 12m może już stać „HZ”15. Zawodnik zakłada więc, że popełnił błąd w ocenie odległości i bierze poprawkę jak na 12m w konsekwencji strzelając za wysoko.

Podobnie często „HZ” 20mm ustawia się na dystansie ponad 20 metrem aby strzelcy domierzający siatką celowniczą odczytali odległość jak dla „HZ” na 17-18m i strzelili bez poprawki na przewyższenie , która ponad 20m jest dla osób strzelających na dwa zera niezbędna.

   Na koniec ulubiona pułapka chyba wszystkich organizatorów. Spotkamy się z nią na każdym torze. Cel z „HZ” 35mm ustawia się na 35 metrze w ciemnym miejscu utrudniającym ocenę odległości poprzez nieostrość. Cel ten ma sprawiać wrażenie „HZ” 40mm na 40 metrze. Kto złapie się na taką pułapkę często może nawet całkiem przestrzelić cel tym bardziej , że każdy organizator zadba aby figurka w tym miejscu miała możliwie mało „blachy” ponad strefą trafienia. Podobnie działa ustawienie celu z „HZ” 45mm na 40 metrze aczkolwiek takich figurek spotyka się obecnie na torach już coraz mniej.

 

copyrights©strzelectwoterenowe.pl

YouTube Video

  • Najnowsze artykuły
  • Popularne artykuły
Silhouette

Silhouette

2013-02-24 19:15:57

Hunter Field Target

Hunter Field Target

2013-02-24 19:07:59

Field Target

Field Target

2013-02-24 18:36:56

Kalendarz strzelecki

Kalendarz strzelecki

2013-02-19 12:35:51

Field Target

ft miniField target (FT) – konkurencja, której zasady zostały najwcześniej określone. Polega na strzelaniu z karabinka pneumatycznego co celów, w których strefa trafienia (KZ) ma wielkość od 15 do 40 mm. Cele umieszczone są na dystansie od 8 do 50 metrów.  [ więcej ]

Hunter Field Target

hft poprawiony miniHunter field target (HFT) – konkurencja, której zasady opracowano trochę później niż FT. Głównym zamysłem tej konkurencji jest wprowadzenie zasad bardziej zbliżonych do tych, które spotyka się podczas polowań. [ więcej ]

Silhouette

sylwetki miniSilhouette (z ang. sylwetki) to nic innego jak wycięte z kilkumilimetrowej, stalowej blachy sylwetki zwierząt: kurczak, dzik, indyk i muflon, ustawione na podwyższeniu (półce), na określonych odległościach. Jedynym zadaniem strzelca jest trafić jednym strzałem każdą sylwetkę strącając ją z półki. [ więcej ]

Last News

Popular News

TARGI IWA 2013

TARGI IWA 2013

2013-03-05 08:33:59

Odznaka strzelecka PFTA

Odznaka strzelecka PFTA

2013-03-06 01:19:51

Odszedł Andrzej Skiba

Odszedł Andrzej Skiba

2013-11-06 17:56:33

Mistrzostwa Świata HFT 2015 - podział ...

Mistrzostwa Świata HFT 2015 - podział ...

2015-01-30 19:24:24

Kontakt

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Style Setting

Fonts

Layouts

Direction

Template Widths

px  %

px  %